ÖBA AĞIMIZ
Ergene Havzası
Ömerli Havzası
Uludağ
Çoruh Vadisi
Baba Dağı
Lara-Perakende Kumulları
Ahır Dağı
Erciyes Dağı
Çıldır Gölü
 
 

Kahramanmaraş'ın Önemli Bitki Alanları

Kahramanmaraş, Akdeniz Bölgesi’nin doğu ucunda yer alır, büyük bir bölümüdağlardan oluşur.Bu dağlar çoğunlukla,doğu- batı yönünde uzananToros Dağları’nın uzantılarıdır. Şehir, dört ayrı coğrafik bölgenin (Akdeniz, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu bölgelerinin) birbirine çok yaklaştığı bir yerde kurulmuştur. Genelde Akdeniz ikliminin alt iklim tiplerinin etkisi altındadır.

Coğrafi konumu ve aşağıda sıralanan diğer özellikleri nedeniyle,Kahramanmaraş’ta çok zenginbir bitki örtüsü gelişmiştir:

i) İran-Turan ve Akdeniz bitki coğrafik bölgeleri geçiş kuşağı içinde yer alır,

ii) Türkiye’nin önemli endemik merkezlerinden biri olan Anadolu Çaprazı’nıngüney ucuna düşer, 

iii) Çok farklı yükseklikler ve jeomorfolojik çeşitlilikiçerir vb.

Şehirdetoplam 2500’den fazla damarlı bitkinin yetiştiği ve bunlardan beşte birinin endemik olduğu tahmin edilmektedir. Aslında Türkiye genel olarak,içerdiği olağanüstü doğal bitki örtüsü ve habitat çeşitliliği ile dünyanın en zengin ülkelerinden biridir:ülkemizde, üçte biri endemik olmak üzere yaklaşık toplam 11.000 çiçekli bitki ve eğreltinin yetiştiği bilinmektedir. 

Ancak bu doğal zenginlik,plansız şehirleşme; sanayileşme;tarım alanlarının genişlemesi veaşırı yapılaşma vb. nedeniyleyok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Tehditlerin tam olarak kontrol altına alınması ya da bütün doğal alanların korunmasımümkün değildir. Bunedenle, doğa koruma açısından en önemli alanların belirlenerek koruma altına alınması, çok daha uygulanabilir bir yaklaşımdır. Bu amaçla,1990’lı yılların başlarında, Önemli Bitki Alanları (ÖBA) kavramı*1 ortaya çıkmış ve Türkiye,ÖBA uygulamalarına başlayan ilk ülke olmuştur. Doğa koruma kuruluşları ve bilim insanlarının işbirliği içinde yaklaşık 10 yıl devam eden ÖBA çalışmaları sonucu, Türkiye’de 144 Önemli Bitki Alanı belirlenmiştir.

Türkiye’nin ÖBA’larından6’sı Kahramanmaraş’ta yer alır: Ahır Dağı, Berit Dağı, Binboğa Dağları, Engizek Dağı, Kayranlı Dağı ve Keklikoluk ÖBA.Kahramanmaraş’ın hemen kuzey ve kuzeybatısındaki dağlık bölgede yoğunlaşan bu alanlarda;

i) yaklaşıktoplam 300 nadir ve endemik bitki listelenmiştir.

ii) uluslararası Bern Sözleşmesi*2kapsamında koruma altına alınması gereken toplam 10tehlike altında habitat çeşidikaydedilmiştir: bunlar göknar, sedir, karaçam, kızılçam, ardıç ve meşe ormanları; step ve sarp kayalık bitki topluluklarına ev sahipliği yapmaktadır.

ÖBA çalışmaları sırasında, Kahramanmaraş’ın nadir bitki ve habitatlarının çok çeşitli tehditlerle karşı karşıya olduğuda tespit edilmiştir. Bu tehditler üç grup halinde özetlenebilir;

i) Yoğun hayvancılık faaliyetleri: özellikle dağlık bölgelerde aşırı otlatma ve dolaylı olarak erozyona neden olmaktadır.

ii) Tarım alanlarının genişletilmesi: ormanlar, meralar ve sulak alanların kurutulmasıyla yeni tarım alanları açılmaktadır.

iii) Yapılaşma: dağ evleri ve yol inşaatları gibi yapılaşma doğal alanların parçalanmasına ve bozulmasına yol açmaktadır.

Sonuç olarak,KahramanmaraşÖBA’ları,içerdiği nadir ve tehlike altındaki tür ve habitatlarıyla birlikte koruma altına alınmalıdır.Doğal habitatların daha fazla parçalanması ve bozulmasını önlemek, içerdiği canlı türlerinin yaşamlarını sürdürebilmesi adınahayati önem taşır. Korunan alanlar, insan dahiltüm canlıların temiz su, hava, barınma, yiyecek vb. ihtiyaçları ve geleceğinin garantisidir.

Korumada öncelikli ÖBA’larla ilgili, Kahramanmaraş’taki tüm ilgi gruplarının (yerel yöneticiler, bakanlık temsilcileri, üniversiteler, Sivil Toplum Kuruluşları ve kamuoyunun) işbirliği çok önemlidir. Sütçü İmam Üniversitesi, Orman Fakültesi Öğretim Görevlisi Tolga Ok, aynı zamanda Kahramanmaraş ÖBA Koordinatörü olarak gönüllü çalışmalar yürütmektedir.  Kendisiyle ÖBA’lar ve koruma çalışmalarıhakkında iletişim kurulabilir.

Sema Atay

*1 Önemli Bitki Alanı (ÖBA), olağanüstü zengin bir bitki örtüsüne sahip, nadir ve/veya endemik (dünyanın başka hiçbir yerinde doğal olarak yetişmeyen) bitkileri içeren doğal ya da yarı doğal alandır. ÖBA’lar bilimsel ve uluslararası kriterlere göre belirlenir. Bu kriterler kısaca, bir alanın Avrupa ve dünya ölçeğinde tehlike altında bulunan nadir ve endemik bitki türleri, habitatları ve bunlara ait zengin örnekleri içermesi şeklinde özetlenebilir.

*2 Bern Sözleşmesi:Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesigereği her ülke, ek listelerde yer alan tehlike altındaki bitki ve hayvan türlerini doğal yaşam ortamlarıyla birlikte korumak amacıyla gerekli idari ve yasal önlemleri almakla yükümlüdür. Türkiye sözleşmeye 1984 yılında taraf olmuştur.

Kaynak:

1.       Özhatay, N.;Byfield, A.; Atay, S. (2005). Türkiye’nin 122 Önemli Bitki Alanı. WWF Türkiye, İstanbul .

2.       Özhatay, N. (2006). Türkiye’nin BTC Boru Hattı Boyunca Önemli Bitki Alanları. BTC Şirketi, İstanbul.



  

Ahır Dağı

Astragalus akmanii

Engizek Dağı

Hyacinthus orientalis ssp. chionophilus

Berit Dağı

Pedicularis cadmea

Binboğa Dağları

Graellsia davisiana
 
 
   
 

Son Haberler

 
 


Sürdürülebilir Turizm?


Kavrayamadığımız ve Koruyamadığımız Doğa


Sabırlık (Agave americana)


Doğayı yok eden değil, doğayı onaran tarım
Her hakkı saklıdır © 2015  I  Programlama Creanet Bilişim Hizmetleri