ÖBA AĞIMIZ
Ergene Havzası
Ömerli Havzası
Uludağ
Çoruh Vadisi
Baba Dağı
Lara-Perakende Kumulları
Ahır Dağı
Erciyes Dağı
Çıldır Gölü
 
 

Ağaçbaşı Yaylası Turbalığı Doğal Sit Alanı

Trabzon ili, Köprübaşı ilçesine bağlı Ağaçbaşı yaylası turbalığı Türkiye’nin Önemli Bitki Alanlarından (ÖBA), Doğu Karadeniz Dağları ÖBA (No: 35) içinde yer alıyor. Bizim, Ağaçbaşı turbalığı ile tanışmamız 1990’lı yılların başına, Doğal Hayatı Koruma Derneği’nin (DHKD) “Türkiye’nin Soğanlı Bitkileri Projesi” çalışmalarına uzanıyor. Daha sonra, bu olağanüstü bölge ve muhteşem turbalık alan, 2000’li yılların başında “Türkiye’nin 122 Önemli Bitki Alanı” kitabı kapsamında tanımlandı.

Turbalıklar, sulakalanlar civarında yetişen bitkilerin su altında oksijensiz kalarak, çok yavaş bir şekilde binlerce yılda çürümesi sonucu meydana gelir. Turbalıklardaki çürümüş bitki kalıntıları binlerce yıl sonra da tanımlanabilir: örneğin insanoğlunun o bölgeye geliş tarihleri ve hangi ürünleri yetiştirdikleri hakkında arkeoloji (ve diğer bilim dalları) için eşsiz bilgiler içerir. Binlerce yıl öncesine ait habitatların ve medeniyetlerin yaşayan arşivleridir; günümüzden dünya ve insanlık tarihine açılan bir penceredir. Ayrıca, böyle (steril ve asidik) ortamda yaşamaya adapte olmuş çok nadir bitki ve hayvan türlerine de ev sahipliği yapar.

Turbalıklar, Türkiye’deki en nadir doğal yaşam alanlarından biridir. Uzun yıllardır, bilinçsiz müdahaleler (drenaj kanalları açarak su seviyesinin düşürülmesi, kurutularak tarım arazisi haline dönüştürülmesi, yakacak ya da çiçek endüstrisi için kesilip çıkartılması vb.) sonucu %90 oranında yok edilmiştir.

Yıllık yağış miktarının çok yüksek olduğu Doğu Karadeniz Dağları silsilesinin büyük bir bölümünde küçük, büyük turbalık alanlar gelişmiştir. Soğanlı Dağları üzerinde, sulak bir platoda yaklaşık 2100 m’de yer alan, (1988 yılından bir veriye göre) 17.5 ha büyüklüğündeki Ağaçbaşı Turbalığı, Türkiye’nin en büyük ve önemli turbalık alanlarından biridir. DHKD tarafından yapılan bir araştırmada (1997) Türkiye çapında nadir yaklaşık 25 turbalık bitkisi tespit edilmiştir.

Ağaçbaşı turbalığı, yıllardır yöre halkının kesip kuruttuğu turba parçalarının yaz/kış yakacak olarak kullanılması nedeniyle ciddi bir tehdit altında bulunuyor. Yörede ayrıca, ticari amaçlarla turba çıkarımı için çok sayıda legal ya da illegal girişimler de olmuştur. Bu nedenle, Ağaçbaşı turbalığının koruma altına alınması haberini büyük bir memnuniyetle karşıladık: Trabzon ili, Köprübaşı İlçesi, Ağaçbaşı Turbalığı (25.06.2019, Resmi Gazete Sayı: 30812)  Doğal Sit Alanı kapsamına giren kesin korunacak hassas alan olarak tescil edilmiştir.

Bu güzel haberi, bu konunun yıllardır takipçisi olan Süleyman Bilgin’den aldık. Süleyman Bey, 1990’lı yılların başından beri, Trabzon Sürmene’den DHKD çalışmalarına gönüllü destek veren aktif bir doğasever. O yıllarda DHKD’nin yanı sıra, doğa, tarih ve kültür değerlerini korumak amacıyla çok sayıda yerel sivil toplum kuruluşuyla birlikte çalışmalar yürüttü. Günümüzde, Trabzon Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği’nin bir üyesi olarak çalışıyor. Yıllar önce birlikte başladığımız, Ağaçbaşı turbalığının önemine dikkat çekmeye ve koruma altına alınmasına katkıda bulunmaya yılmadan devam etti. Yaklaşık 20 yıl sonra da, alanın bir koruma statüsü kazanmasında Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği Başkanı Yrd.Doç.Dr. Coşkun Erüz ile birlikte önemli bir rol oynadı. Emeği geçen herkese teşekkürlerimizle.

Sema Atay

Haziran 2019



  

Agacbasi Yaylasi Turbaligi

Suleyman Bilgin
 
 
   
 

Son Haberler

 
 


IPAMed Projesi, Kahramanmaraş Çalıştayı, 9-12 Ekim 2017


Ağaçbaşı Yaylası Turbalığı Doğal Sit Alanı


Erciyes Dağı ÖBA


Çocuklar Doğayı Severler!
Her hakkı saklıdır © 2015  I  Programlama Creanet Bilişim Hizmetleri